Тауар бағасындағы логистиканың үлесі қанша?

Мысалы, бір банка сусын өндіруге шартты түрде 100 теңге жұмсалса, соның шамамен 10 теңгесі логистикаға кетеді. Ал кейбір тауарларда тасымалдау мен сақтау шығындары өнімнің өзіндік құнының жартысына дейін жетуі мүмкін.

Сондықтан логистика — шығындар тізіміндегі жай ғана бір тармақ емес. Ол дүкен сөресіндегі тауар бағасына тікелей әсер ететін маңызды фактор.

Логистика бағаға екі рет әсер етеді

Бірінші кезеңде зауытқа шикізат жеткізіледі. Ол шетелден немесе елдің басқа өңірінен әкелінуі мүмкін. Бұл тасымал шығыны өнімнің өзіндік құнына қосылады.

Екінші кезеңде дайын өнімді дилерге, дүкенге немесе тікелей тұтынушыға жеткізу керек. Бұл шығындар да соңғы бағаға кіреді.

Яғни екі жағдайда да логистика құнын түпкі тұтынушы төлейді. Логистика неғұрлым қымбат болса, тауардың дүкендегі бағасы да соғұрлым жоғары болады.

Қарапайым қағида бар: логистика неғұрлым тиімді әрі тұрақты болса, өнімнің өзіндік құны төмендеп, оның нарықтағы бәсекеге қабілеттілігі артады.

Зауыттың сыртқы логистика бөлімі

Өндірушіге теміржол және автокөлік логистері, тариф мамандары, кеден брокерлері мен қойма қызметкерлерінен тұратын жеке үлкен штат ұстау әрдайым тиімді емес.

Сондықтан бұл міндеттердің барлығын кәсіби логистикалық операторға тапсыруға болады. Мұндай жағдайда оператор іс жүзінде зауыттың сыртқы логистика бөліміне айналады.

Өндіруші өзінің негізгі жұмысымен — өнім шығарумен айналысады. Шикізат зауытқа уақытында келіп, дайын өнім өндірістен шығуы керек. Ал осыған дейінгі және одан кейінгі барлық логистикалық үдерістерді оператор басқарады.

Atasu Group дәл осы модель бойынша жұмыс істейді.

Соның айқын мысалы — автозауытқа just-in-time, яғни қажетті бөлшектерді өндіріске дәл керек уақытта жеткізу қағидаты бойынша қызмет көрсету.

Логистикалық тізбек былай құрылады:

1. Atasu Group Оңтүстік Кореядағы автокомпоненттер шығаратын зауытқа тиеуге бос контейнерлер жеткізеді.
2. Зауыт контейнерлерге қажетті бөлшектерді тиейді.
3. Тиелген контейнерлер теңіз арқылы Қытай портына жеткізіледі.
4. Сол жерден Қазақстан шекарасына дейін контейнерлік пойыз құрастырылады.
5. Atasu Group-тың өз терминалында контейнерлер компания вагондарына қайта тиеледі.
6. Жүк уақытша сақтау қоймасына жеткізіледі.
7. Кедендік рәсімдер аяқталғаннан кейін жүк компанияның өз автокөліктерімен зауытқа жеткізіледі.

Бұл модельде зауытқа үлкен көлемде қосалқы бөлшектер қорын сақтап отырудың қажеті жоқ. Бөлшектер өндіріс басталатын уақытқа дәл жеткізіледі.

Конвейердің бірнеше сағатқа тоқтауының өзі жоспарланған көлемдегі автомобильдердің уақытында шығарылмай қалуына әкелуі мүмкін. Сондықтан пойыздағы әр контейнер белгіленген мерзімде келуі тиіс — ерте де емес, кеш те емес.

Логистика тауардың бағасына ғана әсер етпейді. Ол өндірістің қаншалықты тұрақты әрі үздіксіз жұмыс істейтінін де анықтайды.

Сондықтан өндірушіге жай ғана жүкті бір жерден екінші жерге жеткізетін тасымалдаушы емес, бүкіл логистикалық тізбекті басқара алатын сенімді оператор қажет.

Өндіруші үшін мұның артықшылығы айқын: бірнеше мердігермен бөлек жұмыс істеудің қажеті жоқ. Теңіз тасымалы, теміржол, терминалдық өңдеу, кедендік рәсімдеу және автокөлікпен жеткізу — барлығына бір оператор жауап береді.

Логистика — бәсекелік артықшылық

Сусын банкісі мысалына қайта оралайық.

Өндіруші қанттың әлемдік бағасына немесе алюминий құнына тікелей әсер ете алмайды. Бірақ логистикаға жұмсалатын шығынды оңтайландыра алады.

Мұндағы ең маңызды факторлардың бірі — дұрыс логистикалық операторды таңдау. Себебі жеткізудің қанша тұратыны ғана емес, оның тұрақтылығы мен жылдамдығы да оператордың жұмысына байланысты.

Логистикадан үнемделген қаражат компанияға тауар бағасын бәсекеге қабілетті етуге, маржаны арттыруға немесе өндірісті одан әрі кеңейтуге мүмкіндік береді.

Сондықтан логистика — жай ғана шығын емес. Ол бизнестің тиімділігін арттыратын нақты құрал. Оны дұрыс басқара алған компания нарықта артықшылыққа ие болады.